Tục cưới xin của người Gié Triêng

0
544 lượt xem


Gửi bởi : Ngày đăng : 2013-04-21 10:17:42



Làng của người Gié Triêng gồm nhiều dòng họ, chủ yếu như: Căp Năng, E đuồt, Na Xó, Bluông, Bruốt, Khoông… Số thành viên trong làng không cố định mà phụ thuộc vào sự di chuyển liên tục của các gia đình nhỏ trong gia đình lớn. Một điểm cần lưu ý là những người cùng dòng họ không được có quan hệ hôn nhân.

Tính trung gian giữa mẫu hệ và phụ hệ trong gia đình của người Gié Triêng dựa trên sự bình đẳng nam nữ. Con trai sinh ra mang họ bố, con gái theo họ mẹ, đó là những nét nổi bật trong hôn nhân và gia đình của người Gié Triêng. Tuy nhiên, phần chủ động trong việc lựa chọn bạn đời lại thuộc về người con gái. Nếu cô gái yêu ai thì tìm cách đánh tiếng trước. Nếu người con trai không đồng ý, người con gái có thể nhờ bạn bè dùng vũ lực bắt cóc. Và nếu chuyện này xảy ra thì mọi người trong làng cũng không lấy gì làm ngạc nhiên. Trong trường hợp người con trai đồng ý, tối tối anh ta sẽ tự nguyện đến với cô gái. Ở xã Đắc Choong - Mường Hoong, người con gái đến tuổi trưởng thành được bố mẹ dựng cho một chiếc chòi nhỏ ở rìa làng làm nơi hò hẹn với bạn tình. Theo tập tục, người con trai chỉ được đến đó hẹn hò không quá 5 tối. Nếu quá thời hạn đó mà gia đình nhà trai chưa ngỏ lời với nhà gái thì làng có quyền phạt vạ 1 con heo và 10 ché rượu.


Thường thường, đôi trai gái yêu nhau luôn được bố mẹ ưng thuận. Sau đó hai bên gia đình sẽ chuẩn bị lễ cưới mà không tiết lộ cho người ngoài biết. Họ quan niệm lễ cưới được tổ chức càng bất ngờ bao nhiêu thì sau đó cuộc hôn nhân càng hạnh phúc bấy nhiêu. Hôm tiến hành hôn lễ, cô dâu bí mật trốn vào rừng để dân làng đi tìm và bắt về. Có lẽ tập tục này có liên quan đến tục cướp vợ xưa kia của vùng Gié Triêng. Sau khi bắt được cô dâu, lễ Bla lập tức được tiến hành. Trong buổi lễ, dân làng vây quanh những ché rượu cần. Cô dâu và chú rể được bố trí ngồi đối diện nhau trước mặt người chủ hôn. Người chủ hôn cầm tay đôi tân hôn đặt lên một con gà. Tiếp đến, mọi người có mặt đều chạm tay vào con gà đó. Nếu ai không làm như vậy đều không có quyền tham gia bữa tiệc. Con gà đó được giết thịt và nấu với cơm. Đôi tân hôn mỗi người được một nắm cơm và một miếng gan gà. Họ ăn rồi đổi cho nhau, sau đó uống chung một bát rượu cần để kết thúc nghi lễ thứ nhất. Lễ bla được tổ chức khác nhau tùy theo từng nơi. Ở Xóp Nghét, lễ này còn được gọi là “lễ ăn cơm canh” (gọi là tuôm xa boóc, xa xế). Hôm đó, cô dâu và chú rể được bắt về ngồi đối diện nhau trên chiếc chõng tre, trước mặt ông mối với một bát cơm và một bát canh. Đôi tân hôn thay nhau ăn bằng một cái thìa gỗ.

Ở vùng Xê Cang Máng, lễ bla được tổ chức đơn giản hơn. Hôm đó, người chủ trì buổi lễ đánh chiêng, tập trung dân làng tại nhà gái rồi cử một số thanh niên đi bắt đôi trai gái về. Theo tập tục, đôi trai gái phải nằm chung trên một chiếc chõng tre ở giữa nhà và đắp chung một chiếc chăn mỏng. Người chủ trì buổi hôn lễ bứt mấy sợi tóc của đôi tân hôn đó bỏ lên đầu nhau.

Tiếp đó là nghi lễ tava được tổ chức sau lễ bla vài tháng. Người ta làm thịt một con lợn, chia đôi cho hai bên gia đình làm tiệc mời làng. Ngược lại, mọi người cũng mang quà, rượu đến mừng gia chủ.

Nghi lễ thứ ba là talu, được tiến hành trong nội bộ hai gia đình. Thực chất đây là bữa cơm thân mật, nhận họ hàng, nhận thành viên mới của hai họ.

Sau đó nhiều tuần lễ, nhà gái mang củi sang nhà trai xếp thành từng đống lớn để làm lễ loong (củi). Người ta vẩy rượu lên những đống củi và khấn thần linh phù hộ cho đôi vợ chồng sinh được nhiều con cái, khỏe mạnh… Trong lễ này, nhà trai tặng nhà gái một số đồ đan, nhà gái tặng nhà trai những sản phẩm dệt, ở vùng Đắc Pét là sản phẩm của nghề gốm do chính tay phụ nữ làm ra.

Nghi lễ thứ năm là cheo yêng (rời bỏ nhà rông). Sau lễ này đôi tân hôn từ biệt ngôi nhà công cộng trở về chung sống với cha mẹ. Thực chất là buổi lễ tạm biệt những bạn bè mà trước đây họ đã cùng nhau sinh hoạt và ngủ đêm tại nhà rông. Sau lễ này, người chủ hôn dẫn đôi vợ chồng về nhà, đặt tay họ lên con lợn sẽ hiến sinh. Khi giết lợn, họ lấy tiết bôi lên giường cưới, với ngụ ý là cầu cho đôi vợ chồng ấy có được nhiều con cái.

Đây là một tập tục đẹp và khá độc đáo của người Gié Triêng, thể hiện quan niệm về hôn nhân và hạnh phúc gia đình, phần nào đó là sự đề cao quyền tự chủ của nữ giới trong việc lựa chọn bạn đời và quyết định hạnh phúc của chính mình.

Xem thêm tin tức cưới: Phong tục cướiTin tức cưới



Khách hàng được mượn miễn phí phụ kiện cưới kèm theo xem chi tiết tại đây

Mọi câu hỏi thắc mắc hoặc góp ý quý khách comment bên dưới Nara sẽ trả lời đầy đủ

 banner khuyen mai ao cuoi





Hot!